ABD ile sağlanan diplomatik mutabakatın ardından İran’ın petrol sevkiyatındaki "deniz ablukası" sona erdi. Bu gelişme, Tahran yönetimi için kritik bir gelir kapısını yeniden açarken, petrol piyasalarında arz hareketliliğini beraberinde getirdi.
İndirimler 5 Dolara Kadar Çıktı
Anlaşma öncesinde Brent petrol referans fiyatına kıyasla varil başına yaklaşık 1 dolarlık indirimle işlem gören İran hafif ham petrolü, yeni süreçte çok daha cazip hale geldi. Piyasa kaynaklarına göre, Temmuz ayı teslimatlı spot yükler için tüccarlar ve aracılar, varil başına 2,50 ila 5 dolar arasında değişen indirimler sunmaya başladı.
Deniz taşımacılığı verileri, İran’ın ihracat kapasitesindeki artışı doğrular nitelikte:
Son günlerde toplam 20 milyon varil kapasiteli en az 11 tanker Çabahar limanından ayrıldı. İran’ın ana ihracat terminali olan Hark Adası’nda, altı haftalık durgunluğun ardından yükleme işlemleri tam kapasiteyle yeniden başladı.
Çin Pazarı Temkinli
İran petrolünün yaklaşık yüzde 90'ını tek başına tüketen Çin, bu yeni arz döneminde merkezi bir rol oynuyor. Ancak piyasadaki artışa rağmen Çinli "teapot" olarak adlandırılan bağımsız rafinerilerin alım iştahı, üretim kısıtlamaları ve artan maliyetler nedeniyle henüz beklenen seviyeye ulaşmadı.
Ayrıca, ABD yaptırımlarının Hengli Petrochemical gibi büyük oyunculara yönelik "İran'dan alım yapıyor" iddiaları ve buna bağlı hukuki riskler, Çinli alıcıların bir miktar temkinli hareket etmesine neden oluyor.